आज विश्व स्वास्थ्य दिवस

रासंसा/काठमाण्डौ, चैत्र २५,

विश्वमा प्रत्येक वर्ष, डब्ल्यूएचओले विश्व स्वास्थ्य दिवसको लागि एक विषयवस्तु चयन गर्दै ती विषयवस्तु अन्तर्गत रहेर जनचेतना फैलाउने गर्दछ । विश्व स्वास्थ्य दिवस एक विश्वव्यापी अभियान हो जसले विश्वव्यापी नेताहरूदेखि सबै देशका जनतासम्म सबैलाई आमन्त्रित गर्दछ । विश्वव्यापी प्रभावको साथ एउटै स्वास्थ्य चुनौतीमा ध्यान केन्द्रित गर्न। नयाँ र उदीयमान स्वास्थ्य समस्याहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्दै, विश्व स्वास्थ्य दिवसले मानिसहरूको स्वास्थ्य र कल्याणको रक्षा गर्न सामूहिक कार्य सुरु गर्ने अवसर पनि प्रदान गर्दछ। विश्व स्वास्थ्य दिवस हरेक वर्ष अप्रिल ७ मा मनाइने विश्वव्यापी स्वास्थ्य सचेतना दिवस हो । सन् १९४८ मा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन को स्थापना भएको दिन र विश्वभरका मानिसहरूले सामना गरिरहेका महत्त्वपूर्ण स्वास्थ्य समस्याहरूको बारेमा चेतना जगाउन यो दिवस मनाइन्छ। सन् १९४८ मा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले पहिलो विश्व स्वास्थ्य सम्मेलन आयोजना गरेको थियो । सभाले सन् १९५० देखि लागू हुने गरी प्रत्येक वर्षको अप्रिल ७ लाई विश्व स्वास्थ्य दिवसका रूपमा मनाउने निर्णय गरेको थियो । विश्व स्वास्थ्य दिवस यस कारणले विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन को स्थापनाको रूपमा मनाइन्छ, र यो सङ्गठनले हरेक वर्ष विश्वव्यापी स्वास्थ्यको लागि महत्त्वपूर्ण विषयहरूमा विश्वव्यापी ध्यान आकर्षित गर्ने अवसरको रूपमा प्रयोग गरिन्छ ।
वर्ष २०२५ को नारा वर्ष २०२४ मा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनले आफ्नो स्थापनाको ७७औँ दिवस मनाउँदै स्वास्थ्यका समग्र पाटाहरूमा एकरूपमा जनचेतना फैलाउन “Healthy Beginnings, Hopeful future” भन्ने नारालाई आत्मसाथ गरेको छ । यसको अर्थ स्वास्थ्यकर सुरुवात आशादायी भविष्य भन्ने रहन्छ र यस वर्ष विश्वभरि स्वास्थ्य सेवाको पहुँचलाई विशेष पैरवी गरिँदै छ । विश्वमा बायु प्रदूषणले गर्दा हुने फोक्सोको क्यान्सर, हृदय रोग र स्ट्रोकहरूले हरेक मिनेटमा १३ जनाको मृत्यु हुने गर्दछ । प्रत्येक १० जना मध्य ९ जनाले प्रदूषित हावामा श्वास फेर्न पर्ने अवस्था छ । विश्व स्वास्थ्य दिवसका दिन विभिन्न स्वास्थ्य अभियान, सेमिनार, सम्मेलन, र सामुदायिक प्रयासहरू सहित विश्वभरका विभिन्न कार्यक्रमहरू र गतिविधिहरूद्वारा यो दिवस मनाइन्छ। यस दिवसको लक्ष्य भनेको नै स्वस्थ जीवनलाई प्रवर्द्धन गर्नु र मानिसहरूलाई उनीहरूको स्वास्थ्य र कल्याणको रक्षा गर्न सक्रिय कदमहरू चाल्न प्रोत्साहित गर्नु हो। विश्वभरिका ३ दशमलव ६ बिलियन मानिसहरूसँग उपयुक्त शौचालयको पहुँच छैन भने २ बिलियन मानिसहरूमा शुद्ध खानेपानीको पहुँच छैन ।
आजका मितिमा पनि हरेक वर्ष विश्वभरि ८२९००० जना मानिस झाडापखालाले मर्ने गर्दछन् । अझ कोभिड पछिको विश्वमा त झन् मानसिक समस्याहरूको बाढी नै आएको छ । यस सन्दर्भमा विश्व स्वास्थ्य दिवस को महत्त्व असाध्यै बढेर गएको छ । मानसिक स्वास्थ्य र संवेगात्मक नियन्त्रणमा केन्द्रित गरेर सार्वजनिक स्वास्थ्यका आयामहरू तय गर्न विश्वभरिका सरकार र निजी स्वास्थ्य सेवा प्रदायकहरू अग्रसर भएको पाइन्छ । शरीर र दिमाग दुवैको स्वास्थ्य र सन्तुलनलाई केन्द्रमा राख्दै यस वर्षको विश्व स्वास्थ्य दिवसमा व्यायाम, आहार, बिहार, निन्द्रा र जीवनको सन्तोष सबै कुराप्रति एक चोटि सबै जनाले पूनरावोलोकन गर्ने समय आएको छ ।