गौमाताको अलौकिक महत्व र संरक्षणको सन्देश

गौमाताको अलौकिक महत्व र संरक्षणको सन्देश
​— अन्जनराज न्यौपाने
प्रमुख/सम्पादक, राष्ट्र संरक्षण राष्ट्रिय अनलाइन पत्रिका

​सनातन संस्कृति, वेद, पुराण तथा वैदिक ग्रन्थहरूमा गौमातालाई केवल एक साधारण चौपायाका रूपमा मात्र नभई समग्र ब्रह्माण्डको जीवनपद्धति, ऊर्जा र समृद्धिको आधारका रूपमा वर्णन गरिएको छ। ऋग्वेददेखि विभिन्न पुराणहरूमा गाईको महिमालाई विविध र गहिरो आयामबाट प्रकट गरिएको पाइन्छ।
​१. शास्त्रीय दृष्टिकोणमा गौमाताको स्वरूप
​वैदिक शास्त्रहरूमा गाईलाई ब्रह्माण्डका देवगण र सृष्टिको ऊर्जासँग सीधा जोडिएको छ:
​एकादश रुद्रकी माता: ११ वटा रुद्रहरूको ऊर्जा र संरक्षकत्वसँग गाईको सम्बन्ध गाँसिएको छ।
​अष्टवसुकी पुत्री: प्रकृति र सृष्टिका आधार मानिने आठ वसुहरूकी छोरीका रूपमा गाई सम्मानित छिन्।
​द्वादश आदित्य (सूर्य) की बहिनी: १२ वटा सूर्यहरूको प्रकाश र ऊर्जासँग समान गुण बोकेकी भगिनी मानिएको छ।
​अमृतस्य नाभिः (अमृतको केन्द्र): सम्पूर्ण जीवनदायी, सात्विक र कल्याणकारी तत्वहरूको उद्गम स्थलका रूपमा गाईलाई लिइएको छ।
​यीनै दिव्य विशेषताहरूको आधारमा शास्त्रमा “गावो विश्वस्य मातरः” अर्थात् “गाई सम्पूर्ण विश्वकै आमा हुन्” भनिएको छ। गाईबाट प्राप्त हुने दूध, दही, घिउ मात्र होइन, गोमूत्र र गोबरसमेतले पर्यावरण शुद्धीकरण, कृषि र मानव स्वास्थ्यमा पुर्‍याउने योगदान अतुलनीय छ।
​२. प्राकृतिक सन्तुलन र भूमण्डलीय ऊर्जा
​शास्त्रका साथै अनुभवसिद्ध र परम्परागत मान्यताहरूमा पनि गौपालक क्षेत्रहरूको विशेषता फरक पाइन्छ। जुन भूमिमा गाईहरूको बाक्लो उपस्थिति हुन्छ, त्यहाँ प्राकृतिक र जैविक सन्तुलन सुदृढ रहने विश्वास गरिन्छ।
​गाईको गोबर र मूत्रबाट उत्पन्न हुने जैविक मलले माटोको उर्वराशक्तिलाई जीवन्त राख्छ भने गोपालनले ग्रामीण अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउँछ। कतिपय परम्परागत जनविश्वास अनुसार पनि गाईको बाक्लो उपस्थिति भएका क्षेत्रहरूमा प्राकृतिक प्रकोप वा भूकम्प जस्ता विपत्तिबाट हुने क्षतिसमेत कम हुने अनुभव गरिन्छ। आधुनिक विज्ञानले समेत गाईको उपस्थितिले वरिपरिको वातावरणलाई शुद्ध राख्न (Microbial Balance) र पर्यावरणीय स्वास्थ्य सुधार्न सहयोग पुर्‍याउने कुरालाई विभिन्न अध्ययनमार्फत पुष्टि गर्दै आएको छ।
​३. गौमाताको संरक्षण: आजको टड्कारो आवश्यकता
​आधुनिकरण, शहरीकरण र बसाइँसराइको लहरसँगै गाईपालनप्रतिको मोह घट्दै जानु हाम्रो संस्कृति र पर्यावरण दुवैका लागि गम्भीर चिन्ताको विषय बनेको छ। आज छाडा चौपायाका रूपमा गाईहरू सडकमा भौंतारिनु पर्ने र दुर्व्यवहार सहनु पर्ने अवस्था सिर्जना हुनु अत्यन्तै दुःखद पक्ष हो।
​गौमाताको संरक्षण भनेको केवल धार्मिक आस्था वा कर्मकाण्ड मात्र होइन; यो हाम्रो मौलिक कृषि संस्कृति, जैविक विविधता, पर्यावरणको सुरक्षा र स्वास्थ्य समृद्धिको समेत अभिन्न आधार हो। तसर्थ, गाईको संरक्षण, सम्वर्द्धन र व्यवस्थित पालनपोषणका लागि राज्य, समाज र स्थानीय तहले विशेष नीति, कानुन तथा प्रभावकारी कार्यक्रमहरू ल्याउनु आजको टड्कारो आवश्यकता हो।
​हार्दिक मंगलमय शुभकामना
​यस पवित्र गाई तिहारको सुअवसरमा देश तथा विदेशमा रहनुहुने सम्पूर्ण आमाबुवा, दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा सुख, शान्ति, सुस्वास्थ्य र समृद्धिको हार्दिक मंगलमय शुभकामना व्यक्त गर्दछौं।
​आउनुहोस्, वैदिक सनातन संस्कृतिले हामीलाई प्रदान गरेको यो अमूल्य उपहार—गौमाताको संरक्षण, सेवा र आदरमा हातेमालो गरौं।
​”गावो विश्वस्य मातरः”