व्यास गुफाको ऐतिहासिक रहस्य र शान्तिस्वरूपानन्द कीर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको योगदान

महर्षि वेदव्यासको तपोभूमिको धार्मिक, सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक महिमा र आध्यात्मिक चेतना, भक्ति सङ्गीत एवं सनातन धर्म संरक्षणमा शान्तिस्वरुपानन्द किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको अतुलनीय योगदान

रासंसा/काठमाण्डौ, कार्त्तिक १६, पुन प्रकाशन तथा प्रसारण

डा. के. बि. सम्राट
नेपाल प्राकृतिक सौन्दर्य, धार्मिक आस्था, ऐतिहासिक सम्पदा र आध्यात्मिक चेतनाले सम्पन्न पवित्र भूमि हो। यहाँका हिमाल, नदी, ताल, गुफा, मठमन्दिर र तपोभूमिहरू केवल प्राकृतिक आकर्षणका केन्द्र मात्र होइनन्, मानव सभ्यताको प्राचीन ज्ञान, दर्शन, साधना र संस्कृतिका अमूल्य धरोहर पनि हुन्।
यस्तै ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्त्व बोकेको स्थल हो, तनहुँ जिल्लाको दमौलीस्थित व्यास गुफा। महर्षि वेदव्याससँग सम्बन्धित धार्मिक परम्परा, लोकविश्वास र आध्यात्मिक इतिहासले यस स्थललाई विशेष महत्त्व प्रदान गरेको छ।
व्यास गुफाको चर्चा गर्दा महर्षि वेदव्यासको ज्ञानसाधना, वैदिक तथा पौराणिक साहित्यको परम्परा, सनातन धर्मको संरक्षण र भक्ति आन्दोलनको योगदानलाई एकैसाथ स्मरण गर्नुपर्ने हुन्छ। यसै सन्दर्भमा शान्तिस्वरूपानन्द कीर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको योगदान पनि आध्यात्मिक तथा सांस्कृतिक दृष्टिले अध्ययनयोग्य विषय हो।
व्यास गुफाको ऐतिहासिक गरिमा र शान्तिस्वरुपा किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको धार्मिक योगदानलाई उचित रूपमा अभिलेखीकरण, प्रचारप्रसार र भावी पुस्तामा हस्तान्तरण गर्नु आजको महत्त्वपूर्ण आवश्यकता हो।
व्यास गुफाको भौगोलिक अवस्थिति र प्राकृतिक विशेषता
व्यास गुफा नेपालको गण्डकी प्रदेशअन्तर्गत तनहुँ जिल्लाको व्यास नगरपालिका वडा नं. ३, दमौलीमा अवस्थित छ। यो क्षेत्र सेती र मादी नदीको पवित्र सङ्गमस्थलसँग जोडिएको छ। गुफाको पारिपट्टि मादी नदीको किनारमा पराशर आश्रम रहेको छ। यसरी व्यास गुफा र पराशर आश्रमबीचको भौगोलिक सम्बन्धले यस क्षेत्रलाई विशिष्ट धार्मिक महत्त्व प्रदान गरेको छ।
प्राकृतिक रूपमा बनेको यस गुफालाई स्थानीय धार्मिक परम्परामा महर्षि वेदव्यासको साधना र ज्ञानार्जनसँग सम्बन्धित स्थल मानिन्छ। गुफाभित्र ज्ञान गुफा र ध्यान गुफाका रूपमा चिनिने भागहरूको वर्णन पाइन्छ। यहाँ महादेव र महर्षि वेदव्यासका मूर्तिहरू पनि स्थापना गरिएका छन्।
यस क्षेत्रको प्राकृतिक वातावरण, नदीहरूको सङ्गम, गुफा, आश्रम र मन्दिरहरूले आध्यात्मिक साधना तथा धार्मिक पर्यटनका लागि आकर्षक वातावरण सिर्जना गरेका छन्।
महर्षि वेदव्यास र व्यास गुफाको ऐतिहासिक रहस्य
महर्षि वेदव्यास सनातन हिन्दू दर्शन, वैदिक साहित्य र पौराणिक ज्ञानपरम्पराका महान् ऋषि तथा महर्षि मानिन्छन्। उहाँलाई कृष्ण द्वैपायन व्यासका नामले पनि चिनिन्छ। धार्मिक ग्रन्थहरूको परम्पराअनुसार उहाँले वेदलाई चार भागमा विभाजन गरी व्यवस्थित गर्नुभएको, महाभारतको रचना गर्नुभएको र पुराण परम्पराको विकासमा महत्त्वपूर्ण योगदान दिनुभएको मानिन्छ।
महर्षि वेदव्यासको जन्म तथा कर्मभूमिबारे विभिन्न धार्मिक परम्परा र विद्वानहरूका अध्ययनहरू पाइन्छन्। तनहुँको दमौलीस्थित सेती र मादी नदीको सङ्गम क्षेत्रलाई उहाँको जन्मभूमि, कर्मभूमि तथा तपोभूमि मान्ने परम्परा विशेष रूपमा प्रचलित छ।
स्थानीय धार्मिक मान्यताअनुसार ऋषि पराशर र माता सत्यवतीका पुत्रका रूपमा महर्षि वेदव्यासको अवतरण यसै क्षेत्रमा भएको विश्वास गरिन्छ। यस विश्वाससँग जोडिएका छाब्दी बाराही, मच्छेकुण्ड, पराशर आश्रम र व्यास गुफा यस क्षेत्रका महत्त्वपूर्ण धार्मिक सम्पदा हुन्।
यस विषयमा धार्मिक विश्वास, शास्त्रीय उल्लेख, स्थानीय मौखिक इतिहास र आधुनिक ऐतिहासिक अनुसन्धानलाई अलग-अलग रूपमा अभिलेखीकरण गर्नु आवश्यक छ। यसो गर्दा व्यासभूमिको महिमा अझ विश्वसनीय र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा अध्ययनयोग्य बन्न सक्छ।
व्यास गुफा – ज्ञान, ध्यान र आध्यात्मिक साधनाको केन्द्र
व्यास गुफाको सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष यसको ज्ञान र ध्यानसँग जोडिएको धार्मिक परम्परा हो। गुफालाई केवल ढुङ्गाको प्राकृतिक ओडारका रूपमा हेर्नु यसको वास्तविक सांस्कृतिक महत्त्वलाई सीमित गर्नु हो। यसले ज्ञानार्जन, तपस्या, गुरु–शिष्य परम्परा, आत्मचिन्तन र आध्यात्मिक अनुशासनको प्रतीकात्मक सन्देश दिन्छ।
व्यास गुफासँग सम्बन्धित धार्मिक मान्यताअनुसार यहाँ महर्षि वेदव्यासले ज्ञानसाधना गर्नुभएको र आफ्ना शिष्यहरूलाई ज्ञान प्रदान गर्नुभएको विश्वास गरिन्छ। यही कारणले यस क्षेत्रलाई सनातन ज्ञानपरम्पराको महत्त्वपूर्ण तीर्थस्थलका रूपमा लिइन्छ। आजको आधुनिक युगमा पनि व्यास गुफाले मानिसलाई भौतिक सुखसुविधाभन्दा माथि उठेर ज्ञान, विवेक, सत्य, सदाचार र आत्मशान्तिको खोजी गर्न प्रेरित गर्दछ।
शान्तिस्वरूपानन्द कीर्तन शिरोमणि दामोदर बाबा – आध्यात्मिक साधना र सांस्कृतिक जागरणका अभियन्ता
व्यास गुफाको धार्मिक तथा सांस्कृतिक पुनर्जागरणको चर्चा गर्दा शान्तिस्वरूपानन्द किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको योगदानलाई विशेष रूपमा स्मरण गर्नुपर्ने हुन्छ। उहाँको परिचय केवल धार्मिक प्रवचन दिने व्यक्तित्वका रूपमा सीमित छैन। व्यासभूमिको महत्त्वलाई जनसमुदायमाझ स्थापित गर्ने, हरिनाम सङ्कीर्तनको परम्परालाई विस्तार गर्ने, भागवत ज्ञानको प्रचार गर्ने र धार्मिक सम्पदाको संरक्षणमा जनचेतना जगाउने अभियानसँग उहाँको नाम जोडिएको छ।
दामोदर बाबाको सत्सङ्कल्पमा व्यासभूमिमा १८ महिनासम्म कथावाचनसहित प्रथम ऐतिहासिक १८ महिने अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तन तथा १०८ श्रीमद्भागवत ज्ञान महायज्ञ र भूमिपूजन सम्पन्न भएको सार्वजनिक विवरणहरूमा उल्लेख छ। यी कार्यक्रमहरू व्यासभूमिको धार्मिक पहिचान र प्रचारप्रसारका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण पहल थिए। उहाँको साधना, धार्मिक दृष्टिकोण र सांस्कृतिक अभियानले व्यास गुफालाई केवल स्थानीय धार्मिक स्थलका रूपमा मात्र नभई व्यापक सनातन चेतनासँग जोड्ने प्रयास गरेको देखिन्छ।
अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तन – दामोदर बाबाको ऐतिहासिक धार्मिक अभियान
शान्तिस्वरुपा किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको योगदानमध्ये व्यासभूमिमा सञ्चालन गरिएको १८ महिने अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तन विशेष उल्लेखनीय छ। वि.सं. २०७४ कार्त्तिक १ गतेदेखि व्यासभूमिमा सुरु भएको १८ महिने अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तनले यस क्षेत्रको धार्मिक गतिविधिलाई नयाँ गति दिएको सार्वजनिक समाचार विवरणमा उल्लेख छ। यसको निरन्तरतास्वरूप प्रत्येक वर्ष कार्त्तिक महिनामा विश्व ओमकार हिन्दु पर्व आयोजना गर्ने परम्परा पनि विकसित भएको देखिन्छ। अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तनको मूल भावना भगवानको नामस्मरण, सामूहिक भक्ति, आत्मशुद्धि, सद्भाव र आध्यात्मिक एकता हो।
यस अभियानका विशेष पक्षहरू निम्न छन् :-
• निरन्तर हरिनाम सङ्कीर्तनमार्फत भक्तिभावको जागरण।
• विभिन्न क्षेत्रका सन्त, महन्त, धर्मगुरु तथा साधकहरूको सहभागिता।
• भागवत कथा, धार्मिक प्रवचन र शास्त्रीय ज्ञानको प्रचार।
• वैदिक सनातन परम्पराको संरक्षण तथा पुस्तान्तरण।
• धार्मिक पर्यटन र व्यासभूमिको राष्ट्रिय पहिचान विस्तार।
यस्ता अभियानले धार्मिक स्थललाई निष्क्रिय स्मारकका रूपमा सीमित नराखी जीवित आध्यात्मिक केन्द्रका रूपमा विकास गर्न सहयोग पुर्‍याउँछन्।
१०८ श्रीमद्भागवत ज्ञान महायज्ञ र धार्मिक चेतनाको विस्तार
श्रीमद्भागवत महापुराण सनातन धर्मको भक्ति, ज्ञान, वैराग्य र धर्मचेतनाको महत्त्वपूर्ण ग्रन्थ हो। यसको श्रवण, मनन र व्यावहारिक अनुशरणले मानिसलाई नैतिकता, करुणा, परोपकार र ईश्वरभक्तिको मार्गमा प्रेरित गर्छ। व्यासभूमिमा शान्तिस्वरुपानन्द किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको सत्सङ्कल्प तथा सम्बन्धित धार्मिक संस्थाहरूको पहलमा १०८ श्रीमद्भागवत ज्ञान महायज्ञ आयोजना गरिएको विवरण पाइन्छ। यससँग भूमिपूजन र १८ महिने अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तनको अभियान पनि जोडिएको छ।
यस प्रकारका धार्मिक कार्यक्रमको महत्त्व पूजापाठ र कर्मकाण्डमा मात्र सीमित हुँदैन। यस्ता कार्यक्रमले धार्मिक शिक्षा, सामाजिक एकता, सेवाभाव, सांस्कृतिक पहिचान र आध्यात्मिक अनुशासनलाई पनि प्रोत्साहित गर्छन्।
व्यास अन्नक्षेत्रको स्थापना र सेवाभावको परम्परा
शान्तिस्वरूपानन्द किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको योगदानको अर्को महत्त्वपूर्ण पक्ष व्यास अन्नक्षेत्रसँग जोडिएको छ। उपलब्ध परिचयात्मक विवरणअनुसार उहाँ व्यास अन्नक्षेत्रका संस्थापक प्रमुख हुनुहुन्छ। यस संस्थागत पहलले व्यासभूमिको धार्मिक गतिविधि, आश्रम संस्कृति र सेवाभावको परम्परासँग सम्बन्ध राख्छ।
सनातन धर्ममा अन्नदानलाई महत्त्वपूर्ण पुण्यकर्म मानिन्छ। भोकाएकालाई भोजन गराउनु, यात्रु तथा तीर्थयात्रीलाई सहयोग गर्नु र असहाय व्यक्तिप्रति मानवीय व्यवहार देखाउनु धर्मको व्यावहारिक स्वरूप हो।
व्यासभूमिमा अन्नक्षेत्रको अवधारणाले धार्मिक आस्थालाई सामाजिक सेवासँग जोड्ने सन्देश दिन्छ। आध्यात्मिक साधना र मानवसेवा एकअर्काका परिपूरक हुन् भन्ने मान्यता यसबाट अभिव्यक्त हुन्छ।
यस कार्यलाई अझ व्यवस्थित बनाउन अन्नक्षेत्रमा पारदर्शी व्यवस्थापन, नियमित सेवा अभिलेख, स्वच्छ भोजन, स्वास्थ्य सुरक्षाका मापदण्ड र स्वयंसेवक परिचालनलाई प्राथमिकता दिनु उपयुक्त हुन्छ।
कीर्तन, भक्ति सङ्गीत र आध्यात्मिक जागरण
कीर्तन सनातन धर्मको अत्यन्त लोकप्रिय तथा प्रभावकारी भक्तिसाधना हो। सामूहिक रूपमा भगवानको नामगान गर्नु, भजन गाउनु र सङ्कीर्तनमा सहभागी हुनु धार्मिक चेतना र सामूहिक सद्भाव अभिवृद्धि गर्ने माध्यम हो। शान्तिस्वरूपानन्द कीर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको नामसँग जोडिएको कीर्तन परम्पराले भक्ति सङ्गीतको सांस्कृतिक महत्त्वलाई पनि स्मरण गराउँछ।
कीर्तनले मानिसलाई बाह्य कोलाहलबाट केही समय अलग गरी आत्मचिन्तन र ईश्वरस्मरणतर्फ उन्मुख गराउँछ। यसले उमेर, जातीय पृष्ठभूमि, आर्थिक अवस्था र सामाजिक हैसियतभन्दा माथि उठेर मानिसलाई एउटै आध्यात्मिक भावनामा जोड्ने सामर्थ्य राख्छ। आजको व्यस्त, तनावपूर्ण र प्रतिस्पर्धात्मक जीवनमा भजन, कीर्तन, ध्यान र सत्सङ्गले मानिसको मानसिक शान्ति, सकारात्मक सोच र सामाजिक सद्भाव प्रवर्द्धन गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ।
धर्म, संस्कृति र परम्पराप्रतिको शान्तिस्वरुपानन्द किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको दृष्टिकोण
शान्तिस्वरुपानन्द किर्तन शिरोमणि दामोदर बाबासँग राष्ट्र संरक्षण डट कम तथा सेभ द नेशन टेलिभिजनले २ डिसेम्बर २०२० मा प्रकाशित तथा प्रसारण गरेको अन्तर्वार्ताको शीर्षक नै “धर्म संस्कृति, परम्परा, रितीवाज हाम्रा अतुलनीय सम्पत्ति हुन्” रहेको छ। उक्त अन्तर्वार्तामा उहाँलाई वेद अनुयायी प्रतिष्ठान नेपालका प्रमुख संरक्षक तथा व्यास अन्नक्षेत्रका संस्थापक प्रमुखका रूपमा परिचय गराइएको छ। यसले धर्म, संस्कृति र परम्पराको संरक्षणप्रति उहाँको सार्वजनिक सरोकारलाई स्पष्ट पार्छ।
वास्तवमा धर्म भनेको पूजा र कर्मकाण्ड मात्र होइन। सत्य बोल्नु, परोपकार गर्नु, अनुशासन पालना गर्नु, ज्येष्ठ नागरिकको सम्मान गर्नु, प्रकृतिको संरक्षण गर्नु र मानवताप्रति समर्पित हुनु पनि धर्मकै व्यावहारिक पक्ष हुन्। यस दृष्टिकोणलाई नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्न सके सनातन संस्कृतिको संरक्षण केवल धार्मिक अनुष्ठानमा सीमित नरही जीवनपद्धतिकै रूपमा स्थापित हुन सक्छ।
व्यास गुफाको संरक्षण, अनुसन्धान र अन्तर्राष्ट्रिय धार्मिक पर्यटनको सम्भावना
व्यास गुफा नेपालको धार्मिक तथा सांस्कृतिक पहिचानसँग जोडिएको महत्त्वपूर्ण सम्पदा हो। यसलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा परिचित गराउन सरकार, स्थानीय तह, धार्मिक सङ्घसंस्था, पुरातत्त्वविद्, इतिहासकार र नागरिक समाजबीच प्रभावकारी सहकार्य आवश्यक छ। यसका लागि निम्न कार्यहरू तत्काल अघि बढाउनुपर्छ।
ऐतिहासिक अनुसन्धान तथा अभिलेखीकरण : व्यास गुफा, पराशर आश्रम, सेती-मादी सङ्गम, छाब्दी बाराही तथा यस क्षेत्रसँग सम्बन्धित पुराण, शिलालेख, पाण्डुलिपि र मौखिक इतिहासको वैज्ञानिक अध्ययन गर्नुपर्छ।
व्यास क्षेत्रलाई अन्तर्राष्ट्रिय तीर्थस्थलका रूपमा विकास : व्यास गुफालाई विश्वभरका सनातन धर्मावलम्बी, अनुसन्धानकर्ता, संस्कृतिविद् र आध्यात्मिक पर्यटकको गन्तव्य बनाउनुपर्छ।
धार्मिक तथा सांस्कृतिक संग्रहालय स्थापना : महर्षि वेदव्यासको जीवनदर्शन, चार वेद, अठार पुराण, महाभारत, गुरु–शिष्य परम्परा र व्यासभूमिको इतिहास समेटिएको संग्रहालय स्थापना गर्नुपर्छ।
दामोदर बाबाको योगदानको अभिलेखीकरण : १८ महिने अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तन, १०८ श्रीमद्भागवत ज्ञान महायज्ञ, व्यास अन्नक्षेत्रको स्थापना तथा धार्मिक जागरणका गतिविधिहरूको तस्बिर, भिडियो, दस्तावेज र प्रत्यक्षदर्शीका अनुभवसहित व्यवस्थित अभिलेख तयार गर्नुपर्छ।
धार्मिक अनुसन्धान तथा अध्ययन केन्द्र : वेद, पुराण, संस्कृत साहित्य, दर्शन, योग, ध्यान, कीर्तन र सनातन संस्कृतिको अध्ययनका लागि व्यासभूमिमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको अनुसन्धान केन्द्र स्थापना गर्नुपर्छ।
धार्मिक पर्यटन पूर्वाधार : सडक, यातायात, शौचालय, स्वच्छ खानेपानी, आवास, भोजन, सूचना केन्द्र, सुरक्षा र डिजिटल मार्गदर्शनको व्यवस्था गर्नुपर्छ।
वार्षिक व्यास महोत्सव : महर्षि वेदव्यासको जन्मजयन्ती, भागवत सप्ताह, अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तन, वैदिक सम्मेलन, धार्मिक साहित्य गोष्ठी र सांस्कृतिक कार्यक्रमलाई समेटेर अन्तर्राष्ट्रिय व्यास महोत्सव आयोजना गर्न सकिन्छ।
नयाँ पुस्ताका लागि व्यासभूमिको सन्देश : व्यास गुफाको ऐतिहासिक तथा धार्मिक महत्त्व नयाँ पुस्तामा हस्तान्तरण गर्नु हाम्रो साझा जिम्मेवारी हो।
आजका युवाले महर्षि वेदव्यासको ज्ञानपरम्पराबाट अध्ययनशीलता, विवेक, अनुसन्धान, नैतिकता र कर्तव्यनिष्ठाको शिक्षा लिन सक्छन्। दामोदर बाबाको धार्मिक अभियानबाट सामूहिक भक्ति, सेवाभाव, सांस्कृतिक संरक्षण र सामाजिक एकताको प्रेरणा लिन सक्छन्। आधुनिक विज्ञान र प्रविधिको विकाससँगै प्राचीन ज्ञानको अध्ययन तथा अनुसन्धानलाई पनि अगाडि बढाउनुपर्छ। हाम्रो धार्मिक सम्पदा अन्धविश्वासको विषय मात्र नभई इतिहास, संस्कृति, दर्शन, साहित्य र सभ्यताको अध्ययन गर्ने महत्त्वपूर्ण आधार बन्नुपर्छ।
व्यासभूमिको गरिमा र दामोदर बाबाको योगदानलाई राष्ट्रिय सम्पदाका रूपमा स्थापित गरौँ : तनहुँको दमौलीस्थित व्यास गुफा नेपालको धार्मिक, सांस्कृतिक र आध्यात्मिक पहिचानसँग जोडिएको अनुपम सम्पदा हो। महर्षि वेदव्याससँग सम्बन्धित धार्मिक मान्यता, पराशर ऋषिको तपोभूमि, सेती–मादी नदीको पवित्र सङ्गम र प्राचीन ज्ञानपरम्पराले यस क्षेत्रलाई विशेष गरिमामय बनाएका छन्।
यस पवित्र भूमिको पुनर्जागरण, प्रचारप्रसार र धार्मिक चेतना विस्तारमा शान्तिस्वरूपानन्द कीर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको भूमिका विशेष स्मरणीय छ। १८ महिने अखण्ड हरिनाम सङ्कीर्तन, १०८ श्रीमद्भागवत ज्ञान महायज्ञ, धार्मिक महामिलनका गतिविधि तथा व्यास अन्नक्षेत्रको संस्थागत पहलले उहाँको योगदानलाई ऐतिहासिक रूपमा अभिलेखीकरण गर्नुपर्ने आवश्यकता देखाउँछन्।
अब आवश्यक छ—यस योगदानलाई व्यक्तिगत प्रशंसामा मात्र सीमित नराखी संस्थागत इतिहास, दस्तावेज, अनुसन्धान र भावी पुस्ताको अध्ययनको विषय बनाउने। नेपाल सरकार, गण्डकी प्रदेश सरकार, व्यास नगरपालिका, व्यास क्षेत्र विकास कोष, वेद अनुयायी प्रतिष्ठान नेपाल, धार्मिक सङ्घसंस्था र सम्पूर्ण सनातन धर्मावलम्बीहरू एकजुट भएर व्यासभूमिको संरक्षण तथा विकासमा लाग्नुपर्छ।
महर्षि वेदव्यासको ज्ञान, पराशर ऋषिको तपस्या, माता सत्यवतीको धार्मिक परम्परा र शान्तिस्वरूपानन्द कीर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको भक्ति तथा सेवाभावलाई एउटै सांस्कृतिक चेतनाको सूत्रमा जोड्न सकियो भने व्यासभूमि नेपालको मात्र नभई विश्वकै आध्यात्मिक गौरवको केन्द्र बन्न सक्नेछ। व्यास गुफाको ऐतिहासिक गरिमाको संरक्षण गरौँ, सनातन ज्ञानपरम्परालाई विश्वमाझ चिनाऔँ र धार्मिक आस्थालाई मानवसेवा, सद्भाव तथा विश्वशान्तिको अभियानसँग जोडौँ। व्यासभूमिको संरक्षण गरौँ, ज्ञान र भक्ति परम्पराको सम्मान गरौँ, आध्यात्मिक नेपाल निर्माण गरौँ।
व्यासभूमि – ज्ञान, ध्यान, भक्ति र सेवाको पवित्र संगम : महर्षि वेदव्यासको ज्ञानपरम्परा र शान्तिस्वरूपानन्द कीर्तन शिरोमणि दामोदर बाबाको आध्यात्मिक योगदानलाई राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय पहिचान दिलाऔँ।
(लेखक आध्यात्मिक तथा धार्मिक खोजकर्ता एवं रिटायर्ड क्लब नेपालका अध्यक्ष हुनुहन्छ)