ग्यास तान्ने हातले लास पनि तान्न सक्ने समाज बनाऔँ- अमित कैनी

ग्यास तान्ने समाज, लास नतान्ने विवेक
ग्यास र लास सँगसँगै बगेछन्—तर मानिसहरू ग्यास तान्न दौडिए, लास तान्न कसैले हात बढाएन। यो दृश्यले एउटा गम्भीर प्रश्न उठाउँछ—मान्छे यति संवेदनहीन र स्वार्थी कसरी बन्दै गयो?
आफ्नो ज्यान जोखिममा राखेर बाढीको भेलमा ग्यासको सिलिन्डर तान्न सक्ने मानिसले त्यही भेलमा बगेको मान्छेको शव किन तान्न सकेन? के एउटा ग्यासको सिलिन्डरको मूल्य मानवीय जीवनभन्दा ठूलो भयो? यो केवल एउटा घटनाको प्रश्न होइन, हाम्रो समाजको बदलिँदो सोच र प्राथमिकताको ऐना हो।
तर यसलाई केवल व्यक्तिको चरित्रको कमजोरी भनेर मात्र बुझ्नु पर्याप्त हुँदैन। लामो समयदेखि देशमा बढ्दै गएको आर्थिक अभाव, बेरोजगारी, गरिबी, अवसरको असमानता र राजनीतिक संस्कारले मानिसलाई आफ्नो पेट र स्वार्थका लागि संघर्ष गर्न बाध्य बनाएको छ। अभावले मानिसलाई स्वार्थी बनाउँछ, तर संस्कारले संवेदनशील पनि बनाउन सक्छ।
तीन दशकभन्दा बढी समयदेखि शासन गरेका राजनीतिक शक्तिहरूले जनतालाई आत्मनिर्भर, उत्पादनमुखी र सम्मानपूर्वक बाँच्ने वातावरण दिन नसकेको आरोप आज जनताले उठाइरहेका छन्। केपी शर्मा ओली, पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र शेरबहादुर देउवाजस्ता शीर्ष नेताहरूको नेतृत्वमा बनेका विभिन्न सरकारहरूलाई प्रश्न गर्नैपर्छ—किन आज पनि नेपाली युवाहरू रोजगारी खोज्दै विदेशिनुपर्ने अवस्था छ? किन नागरिकको जीवनभन्दा दैनिक अभाव र गुजारा ठूलो विषय बनिरहेको छ?
राजनीतिक व्यवस्था परिवर्तन भयो, सरकार फेरिए, नेताहरू फेरिए—तर जनताको जीवनमा अपेक्षित परिवर्तन आएन भने जनताले प्रश्न गर्नु स्वाभाविक हो। लोकतन्त्रको वास्तविक सफलता चुनाव जित्नुमा होइन; नागरिकलाई सम्मानपूर्वक बाँच्ने अवस्था दिनुमा हुन्छ।
आज ग्यासको सिलिन्डर बचाउन मानिसले जोखिम लिनुपर्ने र मानवीय जीवनको मूल्य ओझेलमा पर्ने अवस्था आएको छ भने हामी सबैले आत्मसमीक्षा गर्नुपर्छ। दोष केवल सरकारको होइन, समाजको पनि हो। हामीले कस्तो संस्कार निर्माण गर्दैछौँ? हाम्रा सन्तानलाई पैसा र सम्पत्तिको मूल्य सिकाउँदै गर्दा मानवीयताको मूल्य पनि सिकाइरहेका छौँ कि छैनौँ?
देशलाई केवल सडक, भवन र पुलले समृद्ध बनाउँदैन। समृद्ध देश त्यो हो, जहाँ संकटमा परेको मानिसलाई देखेर अर्को मानिस आफ्नो स्वार्थभन्दा पहिले मानवता सम्झिन्छ।
ग्यास फेरि किन्न सकिन्छ, सम्पत्ति फेरि कमाउन सकिन्छ—तर गुमेको मानव जीवन फर्काउन सकिँदैन।
त्यसैले आजको सबैभन्दा ठूलो आवश्यकता राजनीतिक परिवर्तनभन्दा पनि मानसिकता र सामाजिक संस्कारको परिवर्तन हो।
ग्यास तान्ने हातले लास पनि तान्न सक्ने समाज बनाऔँ।
सम्पत्तिभन्दा जीवनलाई ठूलो ठानौँ।
स्वार्थभन्दा मानवतालाई माथि राखौँ।
जय मानवता। 🙏