चीनमा कोभिडपछि फैलियो डरलाग्दो भाइरस

एजेन्सी,

विश्वमा चीनबाट कोभिड–१९ को उद्गम भएको पाँच वर्षपछि अर्को रहस्यमयी भाइरसले मानिसलाइ त्रसित बनाएको छ। चिनियाँ अधिकारीहरूले नागरिकहरूलाई मास्क लगाउन र ह्युमन मेटाप्नेमोभाइरस ९एचएमपीभी० बाट बच्न बारम्बार हात धुन आग्रह गरिरहेका छन्। चीनको सीडीसी वेबसाइटका अनुसार मानव मेटापन्यूमोभाइरस एक आरएनए भाइरस हो। चिनियाँ अधिकारीहरूले देशका धेरै भागहरूमा मानव मेटाप्युमोभाइरस ९एचएमपीभी० को प्रकोपको सामना गरिरहेको त्यहाँका सञ्चारमाध्यमले उल्लेख गरेका छन्। मेटान्यूमो भायरस एक आरएनए भाइरस हो, जुन पहिलो पटक २००१ मा डच अनुसन्धानकर्ताहरूले श्वासप्रश्वासको संक्रमण भएका बच्चाहरूको नमूनाहरू अध्ययन गर्दा पत्ता लगाएका थिए। सो अध्ययनले देखाएको छ कि मेटापनेउमो भाइरस कम्तिमा ६ दशकको लागि अवस्थित छ। यो एक साझा जीवाश्म रूपमा संसारभर फैलि सकेको छ। गम्भीर अवस्थामा मेटापनेउमोभाइरसले ब्रोंकाइटिस र निमोनिया पनि निम्त्याउन सक्छ। लङ्ग ओआरजीको अनुसार गम्भीर अवस्थामा डाक्टरहरूले ब्रोन्कोस्कोपी गर्न सक्छन्। यसमा एउटा सानो, लचिलो क्यामेरा फोक्सोमा घुसाइन्छ र भाइरसको परीक्षण गर्न तरल पदार्थको नमूना निकालिन्छ। एचएमपीभीले पहिले नै रोग भएका मानिसहरूको ज्यान सजिलै लिन सक्छ। मेटापनेउमो भाइरस मुख्यतया खोक्दा र हाछ्युँ गर्दा फैलिन्छ। संक्रमित व्यक्तिसँग नजिकको सम्पर्क र दूषित वातावरणको सम्पर्कबाट पनि संक्रमण हुन सक्छ। सीडीसी वेबसाइटका अनुसार मेटापनेउमो भाइरस प्रायः जाडो र वसन्तमा पाइन्छ। एचएमपीभीले बच्चाहरूलाई आक्रमण गर्छ र कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका मानिसहरूमा खोकी, ज्वरो, नाक बन्द हुने र घरघराहट हुने लक्षणहरू देखा पर्छ । सन २०२१ मा द ल्यान्सेट ग्लोबल हेल्थको एउटा लेखले तीव्र श्वासप्रश्वाससम्बन्धी रोग भएका पाँच वर्ष मुनिका बालबालिकाहरूमा हुने मृत्युको १ प्रतिशतको लागि एचएमपीभी जिम्मेवार रहेको तथ्यांक देखाइएको थियो । एनकेएल डटकमका अनुसार एसिटामिनोफेन वा इबुप्रोफेन जस्ता ओभर द काउन्टर औषधिहरूले मद्दत गर्न सक्छ। डिकन्जेस्टेन्टहरूले नाकको सिगानलाई कम गर्न पनि मद्दत गर्न सक्छ। दम, र पल्मोनरी फाइब्रोसिस भएका व्यक्तिहरूमा गम्भीर लक्षणहरू हुन सक्छन् । घरघराहट र खोकी नियन्त्रण गर्न औषधिको आवश्यकता पर्न सक्छ।